Święto wszystkich świętych to okazja do refleksji nad życiem i śmiercią, moment, w którym odwiedzamy cmentarze, wspominamy bliskich. Na radymniańskich nekropoliach spoczęło wiele osób, z różnych względów, zasługujących na pamięć – nie sposób wymienić ich wszystkich, a pewnie każdy z mieszkańców Radymna stworzyłby własną listę.
Za sprawą nieocenionego regionalisty Zbigniewa Moszumańskiego, który niedawno odświeżył ten temat, przypominamy w tym roku postacie dwóch posłów, których doczesne szczątki spoczęły na cmentarzu przy ul. Budowlanych. Obie postacie łączy związek z ruchem chłopskim, różni sposób w jaki obeszła się z nimi historia.
Pierwszy z nich to Brunon Gruszka. Był jedną z ważnych postaci polskiego ruchu ludowego okresu międzywojennego — politykiem, adwokatem i społecznikiem, którego działalność koncentrowała się na obronie interesów wsi oraz budowaniu nowoczesnych struktur społeczno-gospodarczych na terenach Małopolski Wschodniej. Urodzony w Skołoszowie, kształcił się w Jarosławiu, a następnie studiował prawo we Lwowie i Krakowie. Po ukończeniu studiów w 1910 roku praktykował jako adwokat, jednocześnie angażując się w lokalne inicjatywy samorządowe i spółdzielcze.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości aktywnie współtworzył struktury Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”. W 1922 roku został wybrany posłem na Sejm Ustawodawczy, gdzie zabiegał o reformy wspierające rolników, modernizację wsi oraz rozwój ruchu spółdzielczego i bankowości ludowej. Był zwolennikiem aktywnej organizacji społeczeństwa wiejskiego i poprawy warunków życia chłopów, a w latach trzydziestych brał udział w działaniach protestacyjnych ruchu ludowego.
Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany przez okupacyjne władze niemieckie. Zmarł 4 marca 1941 roku w więzieniu w Przemyślu. Zapamiętany został jako konsekwentny obrońca polskiej wsi, propagator spółdzielczości i aktywny parlamentarzysta, który swoją działalnością wspierał kształtowanie nowoczesnej świadomości politycznej i obywatelskiej wśród mieszkańców regionów wiejskich
Drugi to Jan Nawrocki (1876–1958) – działacz ruchu ludowego, parlamentarzysta i samorządowiec. Pochodził z rodziny kmiecej z Odrzykonia, gdzie urodził się 1 maja 1876 r. Po ukończeniu szkoły ludowej został rolnikiem i zaangażował się w działalność społeczną. W młodości działał w lokalnych organizacjach rolniczych, pełnił funkcję wójta Odrzykonia oraz zasiadał w Radzie Powiatowej w Krośnie. W latach 1912–1916 był członkiem Rady Naczelnej PSL, a w czasie I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej.
Po odzyskaniu niepodległości kontynuował aktywność polityczną jako członek PSL „Piast”. W 1919 r. został posłem na Sejm Ustawodawczy, a następnie posłem na Sejm I kadencji (1922–1927), gdzie pracował m.in. w Komisji Administracyjnej i Aprowizacyjnej. Zasłynął jako zaangażowany obrońca interesów wsi oraz aktywny parlamentarzysta, znany także z polemik z Wincentym Witosem.
Po 1930 r., rozczarowany represjami wobec opozycji, wycofał się z życia politycznego. Prowadził gospodarstwa w Leśnikach, a później w Ostrowie koło Radymna. Zmarł 18 kwietnia 1958 r. w Ostrowie i został pochowany w rodzinnym grobowców na cmentarzu w Radymnie ( na nagrobku brak inskrypcji o politycznej karierze Jana Nawrockiego).
foto: Bruno Gruszka – https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/171698/
Jan Nawrocki – https://web.archive.org/web/20160304214847/http://www.album_foto.republika.pl/teksty/teksty/Jan%20Nawrocki%20-%20biografia.pdf
