Dziś wspominamy jedno z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wydarzeń w dziejach walki Polaków o niepodległość – Powstanie Styczniowe, które wybuchło 22 stycznia 1863 roku na ziemiach Królestwa Polskiego i szybko objęło także Litwę, Białoruś oraz część Ukrainy.
 
Bezpośrednim impulsem do rozpoczęcia powstania była tzw. branka – przymusowy pobór młodych Polaków do armii rosyjskiej, mający rozbić środowiska niepodległościowe. Powstanie było jednak wynikiem narastającego sprzeciwu wobec represji, rusyfikacji i braku autonomii, a także kontynuacją dążeń wolnościowych po klęsce Powstania Listopadowego.
 
Powstanie miało charakter wojny partyzanckiej – stoczono ponad tysiąc bitew i potyczek, często prowadzonych przez niewielkie, słabo uzbrojone oddziały. Mimo braku regularnej armii i wsparcia międzynarodowego, w walkach uczestniczyło (choć oczywiście nie jednocześnie) około 200 tysięcy ochotników.
 
Powstanie nie objęło Galicji, a więc nie „dotarło” do Radymna czy ziemi jarosławskiej, jednak nasze tereny także zaangażowane było w ten narodowy zryw poprzez organizację zaplecza sanitarnego, zbiórki funduszy oraz broni, ale nie tylko. W walkach powstańczych brali udział galicyjscy ochotnicy. Znamy trzy nazwiska mieszkańców Radymna, którzy wzięli udział w Powstaniu – byli to: Michał Hopkała, Antoni Pawłowski Aleksander Sikora, choć niewykluczone, że takich bohaterów było więcej.
 
Powstanie upadło jesienią 1864 roku, po aresztowaniu i straceniu przywódców, w tym Romualda Traugutta w sierpniu 1864 r. Klęska przyniosła falę represji: konfiskaty majątków, zsyłki na Sybir oraz nasilone działania rusyfikacyjne.
 
Choć Powstanie Styczniowe zakończyło się militarną porażką, miało ogromne znaczenie dla kształtowania tożsamości narodowej. Utrwaliło ideę walki o wolność, wzmocniło solidarność społeczną i stało się fundamentem późniejszych działań niepodległościowych, które ostatecznie doprowadziły do odzyskania wolności w 1918 roku, zaś sami powstańcy otoczeni byli czcią i szacunkiem
 
Pamiętajmy o tych, którzy nie zawahali się poświęcić wszystko w imię Ojczyzny.